Έσω επικονδυλίτιδα

ΕΣΩ ΕΠΙΚΟΝΔΥΛΙΤΙΔΑ

Η έσω επικονδυλίτιδα είναι μια πάθηση υπέρχρησης των τενόντων που προσφύονται στην έσω πλευρά του αγκώνα. Αφορά κυρίως τον κοινό τένοντα των καμπτήρων του καρπού και των δακτύλων και εκδηλώνεται με πόνο στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα, που μπορεί να «τραβά» προς το αντιβράχιο και να επιδεινώνεται με σύλληψη, άρση βάρους ή κάμψη του καρπού. Αν και λέγεται «αγκώνας του γκόλφερ», δεν αφορά μόνο γκόλφ· εμφανίζεται σε άτομα που κάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις σύλληψης και στροφής του αντιβραχίου (εργασία με εργαλεία, άρση, αθλήματα ρακέτας, πληκτρολόγηση κ.ά.), αλλά και σε μη αθλητές. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για τενοντοπάθεια (φθορά/υπερφόρτιση του τένοντα) και ανταποκρίνεται καλά σε συντηρητική αντιμετώπιση με προσαρμογή δραστηριοτήτων και φυσικοθεραπεία.

Τι συμβαίνει στους τένοντες του αγκώνα

Στην έσω επικονδυλίτιδα, το σημείο όπου καταφύονται οι καμπτήρες του καρπού και οι πρηνιστές μύες στο έσω επικόνδυλο του βραχιονίου δέχεται επαναλαμβανόμενη φόρτιση. Με τον χρόνο δημιουργούνται μικρορήξεις και τενοντοπάθεια στην περιοχή, παρά κλασική «φλεγμονή», κάτι που εξηγεί γιατί τα συμπτώματα μπορεί να επιμένουν για εβδομάδες ή μήνες όταν ο τένοντας δεν προσαρμόζεται στο φορτίο. Ο πόνος εντοπίζεται χαρακτηριστικά στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα, λίγο μπροστά και κάτω από τον έσω επικόνδυλο, επιδεινώνεται με αντίσταση στην κάμψη του καρπού ή στην πρηνισμό (στροφή της παλάμης προς τα κάτω) και μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα δυσκαμψίας, ευαισθησία στην πίεση και μείωση της δύναμης στη σύλληψη.

Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική: βασίζεται στο ιστορικό υπέρχρησης, στην εντόπιση της ευαισθησίας και σε δοκιμασίες αντίστασης στην κάμψη του καρπού και στην πρηνισμό, που αναπαράγουν τον πόνο στην έσω πλευρά του αγκώνα. Απεικονιστικός έλεγχος (υπερηχογράφημα ή μαγνητική) χρησιμοποιείται όταν τα συμπτώματα δεν ακολουθούν την τυπική εικόνα ή επιμένουν, κυρίως για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις (π.χ. νευρολογική παγίδευση, αρθρικά προβλήματα, άλλου τύπου τενοντοπάθειες). Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση είναι συντηρητική με ενημέρωση, προσαρμογή δραστηριοτήτων και οργανωμένο πρόγραμμα άσκησης.

Πώς ρυθμίζουμε το φορτίο στον τένοντα της έσω πλευράς του αγκώνα

Στην έσω επικονδυλίτιδα, ο ρόλος της φυσικοθεραπείας είναι να βοηθήσει τον τένοντα να «ξαναχτίσει» την αντοχή του, μειώνοντας παράλληλα τον πόνο και τη δυσφορία στην καθημερινότητα. Αρχικά, δίνεται έμφαση στην κατανόηση του προβλήματος και στην προσαρμογή δραστηριοτήτων που φορτίζουν έντονα την έσω πλευρά του αγκώνα (π.χ. συνεχή σφίξιμο εργαλείων, επαναλαμβανόμενη χρήση ποντικιού/πληκτρολογίου, έντονη προπόνηση με ρακέτα). Στα πρώτα στάδια μπορεί να χρησιμοποιηθούν ήπιες τεχνικές ανακούφισης, ασκήσεις εύρους κίνησης και προσεκτικά επιλεγμένες ισομετρικές συσπάσεις, ώστε ο τένοντας να ενεργοποιείται χωρίς απότομες φορτίσεις.

Στη συνέχεια, το πρόγραμμα εξελίσσεται σε προοδευτική ενδυνάμωση των καμπτήρων του καρπού και των πρηνιστών μυών, σε ασκήσεις ελέγχου της ωμοπλάτης και του άνω άκρου συνολικά και σε λειτουργικές δραστηριότητες που μοιάζουν με τις απαιτήσεις της εργασίας ή του αθλήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί χρήση ειδικού ιμάντα/περιβραχιονίου (counterforce brace) για ορισμένες δραστηριότητες, πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα. Η συνεργασία με τον/την φυσικοθεραπευτή/τρια βοηθά ώστε να ρυθμιστεί ο ρυθμός φόρτισης, να επιλεγούν κατάλληλες ασκήσεις για το σπίτι και να οργανωθεί μια σταδιακή επιστροφή σε απαιτητικές κινήσεις, μειώνοντας τον κίνδυνο υποτροπών.

Σε ποιο σημείο συνήθως πονάει ο αγκώνας;
Ο πόνος εντοπίζεται στο έσω οστό «κομπάκι» του αγκώνα και μπορεί να «τραβά» κατά μήκος του έσω τμήματος του αντιβραχίου, ειδικά με σύλληψη ή κάμψη του καρπού.
Είναι φλεγμονή ή «φθορά» του τένοντα;
Σήμερα θεωρείται κυρίως τενοντοπάθεια, δηλαδή μικροφθορά και αλλαγές στη δομή του τένοντα, και λιγότερο απλή οξεία φλεγμονή.
Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν έσω επικονδυλίτιδα;
Άτομα που κάνουν επαναλαμβανόμενη σύλληψη και κάμψη/στροφή του καρπού, όπως αθλητές ρακέτας, γκολφ, ρίψεων, αλλά και όσοι εργάζονται με εργαλεία ή πολλές ώρες σε υπολογιστή.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Συνήθως στηρίζεται σε κλινική εξέταση και ειδικές δοκιμασίες αντίστασης· εξετάσεις εικόνας χρειάζονται μόνο όταν η εικόνα είναι άτυπη ή τα συμπτώματα δεν υποχωρούν.
Πόσο διαρκεί συνήθως μέχρι να βελτιωθεί;
Η βελτίωση είναι συνήθως σταδιακή σε διάστημα αρκετών εβδομάδων έως λίγων μηνών, ανάλογα με τη βαρύτητα, τη φόρτιση του άκρου και τη συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης.
Μπορώ να συνεχίσω να εργάζομαι αν έχω έσω επικονδυλίτιδα;
Συχνά μπορείτε, με προσαρμογές σε βαριές ή επαναλαμβανόμενες κινήσεις, διαλείμματα και εργονομικές ρυθμίσεις ώστε να μειωθεί η τάση στην έσω πλευρά του αγκώνα.
Βοηθούν οι διατάσεις ή μπορεί να χειροτερέψουν την κατάσταση;
Οι ήπιες, ελεγχόμενες διατάσεις μπορούν να βοηθήσουν αν γίνονται σωστά· οι έντονες, «βίαιες» διατάσεις όμως μπορεί να ερεθίσουν περισσότερο τον τένοντα.
Μπορεί η έσω επικονδυλίτιδα να «ξαναγυρίσει»;
Ναι, αν το άνω άκρο επανέλθει απότομα σε βαριές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις χωρίς επαρκή ενδυνάμωση και προσαρμογή, είναι πιθανό να υπάρξουν εξάρσεις ή υποτροπές.