Έξω επικονδυλίτιδα

ΕΞΩ ΕΠΙΚΟΝΔΥΛΙΤΙΔΑ

Η έξω επικονδυλίτιδα είναι πάθηση υπέρχρησης των τενόντων που προσφύονται στην έξω πλευρά του αγκώνα. Αφορά κυρίως τον κοινό τένοντα των εκτεινόντων του καρπού και των δακτύλων και προκαλεί πόνο στο εξωτερικό μέρος του αγκώνα, που μπορεί να «κατεβαίνει» προς το αντιβράχιο και να επιδεινώνεται με σύλληψη, άρση βάρους ή έκταση του καρπού. Παρότι ονομάζεται «αγκώνας του τενίστα», εμφανίζεται πολύ συχνά και σε άτομα που δεν παίζουν τένις, αλλά κάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις έκτασης και σύλληψης (εργαλεία, ποντίκι υπολογιστή, χειρωνακτική εργασία, αθλήματα ρακέτας κ.ά.).

Πώς οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις οδηγούν σε έξω επικονδυλίτιδα

Στην έξω επικονδυλίτιδα, οι τένοντες των εκτεινόντων μυών του καρπού – κυρίως ο τένοντας ενός μυός που ονομάζεται εκτείνων κερκιδικός βραχύς του καρπού – δέχονται επαναλαμβανόμενη φόρτιση στο σημείο που ξεκινούν από τον έξω επικόνδυλο του βραχιονίου. Με τον καιρό μπορεί να αναπτυχθεί τενοντοπάθεια, δηλαδή μικροφθορά και εκφυλιστικές αλλαγές στον τένοντα, παρά μια απλή οξεία φλεγμονή, κάτι που εξηγεί γιατί ο πόνος μπορεί να επιμένει όταν το άκρο συνεχίζει να υπερφορτίζεται. Ο πόνος εντοπίζεται χαρακτηριστικά στο εξωτερικό μέρος του αγκώνα, επιδεινώνεται με αντίσταση στην έκταση του καρπού ή με δυνατό κράτημα αντικειμένων και πολλές φορές οι ασθενείς δυσκολεύονται να σηκώσουν μια τσάντα, να στρίψουν ένα μπουκάλι ή να δουλέψουν πολλή ώρα με ποντίκι.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό υπέρχρησης και στην κλινική εξέταση, με εντοπισμένη ευαισθησία πάνω ή λίγο κάτω από τον έξω επικόνδυλο και δοκιμασίες που αναπαράγουν τον πόνο όταν αντιστέκεται κανείς στην έκταση του καρπού ή των δακτύλων. Απεικονιστικός έλεγχος (υπερηχογράφημα ή μαγνητική) χρειάζεται κυρίως όταν η εικόνα δεν είναι τυπική ή τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται, για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις (π.χ. αρθρικά προβλήματα ή παγίδευση νεύρου). Στις περισσότερες περιπτώσεις η αντιμετώπιση είναι συντηρητική και περιλαμβάνει ενημέρωση, προσαρμογή δραστηριοτήτων και πρόγραμμα ασκήσεων που στοχεύει στη σταδιακή αποκατάσταση της αντοχής του τένοντα.

Πλάνο φυσικοθεραπείας

Στην έξω επικονδυλίτιδα, η φυσικοθεραπεία εστιάζει στο να μειωθεί ο πόνος και να αυξηθεί σταδιακά η ικανότητα του τένοντα να αντέχει την καθημερινή επιβάρυνση. Στα πρώτα στάδια δίνεται έμφαση στην ενημέρωση, στην προσαρμογή κινήσεων που ερεθίζουν έντονα την έξω πλευρά του αγκώνα (π.χ. δυνατό κράτημα, επαναλαμβανόμενη χρήση ποντικιού, βαριές χειρωνακτικές εργασίες) και σε ήπιες, ανεκτές ασκήσεις κίνησης και ισομετρικής ενεργοποίησης των εκτεινόντων. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να βοηθήσει προσωρινά ένα ειδικό περιβραχιόνιο (counterforce brace) κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων δραστηριοτήτων, πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα.

Καθώς τα συμπτώματα σταθεροποιούνται, το πρόγραμμα αποκατάστασης προχωρά σε προοδευτική ενδυνάμωση των εκτεινόντων του καρπού και των μυών του αντιβραχίου, σε συνδυασμό με ασκήσεις ελέγχου της ωμοπλάτης και του άνω άκρου συνολικά. Οι ασκήσεις συνήθως ξεκινούν με χαμηλό φορτίο, σε εύρος κίνησης που δεν αυξάνει σημαντικά τον πόνο, και εξελίσσονται σε πιο δυναμικές και λειτουργικές δραστηριότητες που μοιάζουν με τις απαιτήσεις της εργασίας ή του αθλήματος. Η σταδιακή αύξηση της έντασης, η σωστή κατανομή των διαλειμμάτων και η οργάνωση ενός ρεαλιστικού προγράμματος ασκήσεων στο σπίτι, με την καθοδήγηση φυσικοθεραπευτή, βοηθούν ώστε να μειωθούν οι εξάρσεις και ο αγκώνας να επανέλθει σε πιο απαιτητικό επίπεδο χρήσης με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Τι είναι η έξω επικονδυλίτιδα;
Είναι τενοντοπάθεια των εκτεινόντων μυών του καρπού στο έξω μέρος του αγκώνα, που προκαλεί πόνο και ευαισθησία στην περιοχή, ιδίως με σύλληψη και έκταση.
Πού ακριβώς πονάει συνήθως;
Συνήθως υπάρχει εντοπισμένος πόνος στο οστό «κομπάκι» στην έξω πλευρά του αγκώνα, που μπορεί να επεκτείνεται προς το πάνω μέρος του αντιβραχίου.
Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα στην καθημερινότητα;
Δυσκολία στο δυνατό κράτημα, πόνος όταν σηκώνετε αντικείμενα με τεντωμένο αγκώνα, ενόχληση όταν στρίβετε πόμολα ή ανοίγετε βάζα.
Χρειάζονται πάντα εξετάσεις, όπως ακτινογραφία ή μαγνητική;
Όχι στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση γίνεται κλινικά και εξετάσεις ζητούνται μόνο αν η εικόνα δεν είναι τυπική ή τα συμπτώματα επιμένουν.
Πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσουν τα συμπτώματα;
Μπορεί να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες ή και μήνες, αλλά συνήθως βελτιώνονται σταδιακά με σωστή ρύθμιση της φόρτισης και πρόγραμμα άσκησης.
Πρέπει να σταματήσω τελείως τη χρήση του χεριού;
Όχι απαραίτητα συνήθως προτείνεται προσαρμογή δραστηριοτήτων και όχι απόλυτη ακινησία, ώστε ο τένοντας να διατηρήσει την αντοχή του.
Είναι χρήσιμες οι ασκήσεις ενδυνάμωσης ή μπορεί να χειροτερεύσουν τον πόνο;
Όταν γίνονται προοδευτικά και στα σωστά επίπεδα, οι ασκήσεις ενδυνάμωσης είναι βασικό κομμάτι της αποκατάστασης· υπερβολική ή απότομη φόρτιση όμως μπορεί να προκαλέσει έξαρση.
Μπορώ να συνεχίσω άσκηση ή άθλημα;
Συχνά μπορείτε, αρκεί να προσαρμοστεί η ένταση, η συχνότητα και ο τύπος των κινήσεων, ώστε να μην επιβαρύνεται υπερβολικά η έξω πλευρά του αγκώνα.