Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα

Ο καρπιαίος σωλήνας είναι ένας στενός «διάδρομος» στην παλαμιαία πλευρά του καρπού, που σχηματίζεται από τα οστά του καρπού στη βάση και έναν ισχυρό σύνδεσμο (εγκάρσιος καρπιαίος σύνδεσμος) στην οροφή. Μέσα από αυτόν περνούν ο μέσος νεύρος και οι τένοντες των καμπτήρων μυών των δακτύλων. Όταν για διάφορους λόγους αυξηθεί η πίεση μέσα στον σωλήνα (λόγω πάχυνσης ιστών, κατακράτησης υγρών, ανατομικών παραγόντων ή υπέρχρησης), το μέσο νεύρο «στριμώχνεται» και εμφανίζονται τα χαρακτηριστικά συμπτώματα. Οι ασθενείς περιγράφουν συχνά μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα πρώτα τρία δάχτυλα, αίσθημα «πρηξίματος» στην παλάμη, πόνο που μπορεί να αντανακλά προς το αντιβράχιο και δυσκολία σε λεπτές κινήσεις, όπως το κούμπωμα κουμπιών.

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στην κατανομή των αισθητικών συμπτωμάτων, στην κλινική εξέταση (δοκιμασίες που αναπαράγουν το μούδιασμα με κάμψη ή πίεση στον καρπό) και, όταν χρειάζεται, σε ηλεκτροδιαγνωστικό έλεγχο (νευροφυσιολογικές εξετάσεις) για επιβεβαίωση και εκτίμηση βαρύτητας. Οι ήπιες και τυπικές περιπτώσεις μπορούν συχνά να παρακολουθούνται κλινικά με συντηρητικά μέτρα, ενώ σε μέτρια ή σοβαρά περιστατικά οι εξετάσεις βοηθούν στον προγραμματισμό τυχόν επεμβατικής αντιμετώπισης.

Η συντηρητική αντιμετώπιση του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα στοχεύει στη μείωση της πίεσης στο μέσο νεύρο και στη βελτίωση της λειτουργικότητας του χεριού στην καθημερινότητα. Σε ήπια έως μέτρια περιστατικά, συχνά προτείνεται νάρθηκας νυχτός που κρατά τον καρπό σε ουδέτερη θέση, ώστε να αποφεύγονται ακραίες κάμψεις/εκτάσεις στον ύπνο και να περιορίζονται τα νυχτερινά συμπτώματα. Παράλληλα, εξετάζονται παράγοντες όπως θέση πληκτρολογίου και ποντικιού, ύψος γραφείου, χρήση εργαλείων και ρυθμός διαλειμμάτων, ώστε να μειωθεί η επαναλαμβανόμενη επιβάρυνση στον καρπό.

Το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας μπορεί να περιλαμβάνει ήπιες κινητοποιήσεις, ασκήσεις ολίσθησης νεύρων και τενόντων (nerve/tendon gliding), καθώς και προοδευτική ενδυνάμωση και έλεγχο του άνω άκρου, πάντα εντός ανεκτού πλαισίου συμπτωμάτων. Η εκπαίδευση του/της ασθενούς στο πώς να αναγνωρίζει προκλητικούς παράγοντες, πότε να «ξεκουράζει» το χέρι και πώς να εντάσσει μικρές αλλαγές στην εργασία ή στις δραστηριότητες (π.χ. εναλλαγή χεριού, μικρά διαλείμματα, πιο ουδέτερη θέση καρπού) είναι κρίσιμη για τη μακροπρόθεσμη διαχείριση. Σε περιπτώσεις όπου, παρά τη συντηρητική προσέγγιση, τα συμπτώματα παραμένουν έντονα ή επιδεινώνονται, ο θεράπων ιατρός μπορεί να συζητήσει παρεμβάσεις όπως ενέσεις ή χειρουργική αποσυμπίεση, με τη φυσικοθεραπεία να έχει ρόλο τόσο πριν όσο και μετά την επέμβαση, στη σταδιακή επάνοδο της λειτουργικότητας.