Εξάρθρημα ώμου

ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΩΜΟΥ

Το εξάρθρημα ώμου είναι τραυματισμός κατά τον οποίο η σφαιρική κεφαλή του βραχιονίου βγαίνει μερικώς ή πλήρως από την ωμογλήνη, διαταράσσοντας τη φυσιολογική σχέση «μπάλας–υποδοχής» της άρθρωσης. Είναι από τα πιο συχνά εξαρθρήματα του σώματος, κυρίως μετά από πτώση, αθλητικό τραυματισμό ή έντονη στροφή–απαγωγή του χεριού, και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι πρόσθιο εξάρθρημα.
Ο πάσχων συνήθως αισθάνεται έντονο πόνο, αδυναμία κίνησης και παραμόρφωση του ώμου και χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση για να «μπει» η άρθρωση στη θέση της με ασφαλή τρόπο. Μετά τη μείωση, η περιοχή μπορεί να παραμείνει επώδυνη και αδύναμη για κάποιο διάστημα, ενώ σε ορισμένα άτομα αναπτύσσεται αστάθεια με τάση για επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα, κάτι που κάνει την οργανωμένη αποκατάσταση με φυσικοθεραπεία ιδιαίτερα σημαντική.

Τι συμβαίνει στην άρθρωση

Ο ώμος είναι η πιο ευκίνητη άρθρωση του σώματος, γεγονός που τον καθιστά και πιο επιρρεπή σε εξάρθρημα. Στο εξάρθρημα ώμου η κεφαλή του βραχιονίου βγαίνει από την ωμογλήνη (μερικώς – υπεξάρθρημα ή πλήρως – εξάρθρημα), συνήθως προς τα μπροστά, και μπορούν να τραυματιστούν ο επιχείλιος χόνδρος, οι σύνδεσμοι και οι δομές του στροφικού πετάλου. Ο ασθενής εμφανίζει έντονο πόνο, αισθάνεται ότι ο ώμος «δεν στέκεται», κρατά το χέρι κοντά στο σώμα και συχνά φαίνεται μια αλλαγή στο σχήμα του ώμου. Η αρχική αντιμετώπιση γίνεται σε ιατρικό περιβάλλον, όπου ο γιατρός επαναφέρει την άρθρωση στη θέση της (ανάταξη) και στη συνέχεια συνήθως ακολουθεί περίοδος ακινητοποίησης σε νάρθηκα ή ανάρτηση, ανάλογα με την ηλικία, το είδος του τραυματισμού και τυχόν συνοδές βλάβες.

Μετά την οξεία φάση, το κύριο ζητούμενο είναι να επανέλθει σταδιακά η κίνηση, η δύναμη και η σταθερότητα, χωρίς να αυξηθεί ο κίνδυνος νέου εξαρθρήματος. Μέσα από πρόγραμμα φυσικοθεραπείας δίνεται έμφαση στην ελεγχόμενη αποκατάσταση του εύρους κίνησης, στην ενδυνάμωση των μυών που σταθεροποιούν την ωμογλήνη και την ωμοπλάτη και στην επανεκπαίδευση πιο απαιτητικών κινήσεων ανάλογα με τις ανάγκες του ατόμου (εργασία, άθλημα). Στα άτομα με επαναλαμβανόμενα επεισόδια μπορεί να χρειαστεί περισσότερο εξειδικευμένη διαχείριση και, σε συνεργασία με τον ορθοπαιδικό, αξιολόγηση για πιθανή χειρουργική σταθεροποίηση.

Από την ακινητοποίηση στην ενδυνάμωση

Μετά από ένα εξάρθρημα ώμου, η φυσικοθεραπεία παίζει καθοριστικό ρόλο ώστε η άρθρωση να επανέλθει όσο γίνεται πιο σταθερή και λειτουργική και να μειωθεί ο κίνδυνος νέου επεισοδίου. Αφού ολοκληρωθεί η αρχική ιατρική αντιμετώπιση και η περίοδος ακινητοποίησης, ο φυσικοθεραπευτής αξιολογεί το εύρος κίνησης, τον πόνο, την αίσθηση αστάθειας και τον τρόπο που κινείται η ωμοπλάτη και ο κορμός. Στα πρώτα στάδια, στόχος είναι να επανέλθουν ήπιες, ελεγχόμενες κινήσεις χωρίς απότομες φορτίσεις, να ενεργοποιηθούν σταδιακά οι μύες του ώμου και να προστατευθούν οι ιστοί που επουλώνονται.

Στη συνέχεια, το πρόγραμμα εμπλουτίζεται με ασκήσεις ενδυνάμωσης του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιών μυών της ωμοπλάτης, ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και ελέγχου της άρθρωσης και λειτουργικές δραστηριότητες που μοιάζουν με τις απαιτήσεις της καθημερινότητας ή του αθλήματος. Η εκπαίδευση σε αποφυγή επικίνδυνων θέσεων στα πρώιμα στάδια, η σωστή πρόοδος της επιβάρυνσης και η συνεργασία με τον γιατρό, ειδικά σε περιπτώσεις χρόνιας αστάθειας, βοηθούν ώστε η επιστροφή να γίνει με μεγαλύτερη ασφάλεια, μειώνοντας τις πιθανότητες νέου εξαρθρήματος.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι ακριβώς είναι το εξάρθρημα ώμου;
Είναι η κατάσταση όπου η κεφαλή του βραχιονίου βγαίνει μερικώς ή πλήρως από την ωμογλήνη, με αποτέλεσμα ο ώμος να χάνει προσωρινά τη σταθερότητά του.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;
Ξαφνικός έντονος πόνος, αδυναμία κίνησης, παραμόρφωση του ώμου και συχνά αίσθημα ότι ο ώμος «κρέμεται» ή δεν στέκεται.
Τι πρέπει να κάνω αμέσως αν υποψιάζομαι εξάρθρημα;
Να αποφύγετε να κουνάτε ή να «βάλετε μόνος σας» τον ώμο στη θέση του και να ζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια, συνήθως σε ΤΕΠ ή οργανωμένο ιατρικό χώρο.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από εξάρθρημα;
Συνήθως χρειάζονται αρκετές εβδομάδες μέχρι να μειωθεί ο πόνος και να επανέλθει η βασική λειτουργικότητα, ενώ η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να πάρει περισσότερο ανάλογα με την ηλικία και τη βαρύτητα.
Πότε ξεκινά η φυσικοθεραπεία;
Συνήθως ξεκινά μετά την αρχική φάση ακινητοποίησης, σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού, με ήπιες κινήσεις και προοδευτική ενδυνάμωση στοχευμένη στον ώμο.
Μπορεί το εξάρθρημα να επαναληφθεί;
Ναι, ειδικά σε νεαρούς και αθλητικούς πληθυσμούς υπάρχει αυξημένος κίνδυνος νέου επεισοδίου, γι’ αυτό είναι σημαντική η καλή ενδυνάμωση και η σωστή σταθεροποίηση.
Ποιες κινήσεις πρέπει να αποφεύγω στην αρχή;
Συνήθως αποφεύγονται κινήσεις με το χέρι ψηλά και προς τα πίσω (απαγωγή και έξω στροφή) στα πρώιμα στάδια, μέχρι να σας επιτραπούν ξανά από τον γιατρό και τον φυσικοθεραπευτή.
Θα έχω μόνιμο περιορισμό στην κίνηση;
Οι περισσότεροι άνθρωποι επανακτούν καλή κίνηση, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να παραμείνει ήπιος περιορισμός ή αίσθηση αστάθειας, ανάλογα με τη βλάβη και τη θεραπεία.
2109827300
English