Σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΑΚΡΩΜΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΤΡΙΒΗΣ

Το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στον ώμο. Πρόκειται για κατάσταση όπου οι δομές που βρίσκονται στον υπακρωμιακό χώρο – κυρίως οι τένοντες του στροφικού πετάλου και ο υπακρωμιακός θύλακος – συμπιέζονται και «τρίβονται» επαναλαμβανόμενα όταν σηκώνετε το χέρι σας, με αποτέλεσμα φλεγμονή, πόνο και δυσκολία στην κίνηση. Ο πόνος εντοπίζεται συνήθως στην έξω–πρόσθια επιφάνεια του ώμου και επιδεινώνεται όταν σηκώνετε το χέρι στο πλάι ή πάνω από το κεφάλι, π.χ. όταν ντύνεστε, απλώνετε ρούχα ή βάζετε αντικείμενα σε ψηλά ράφια. Σήμερα προτιμάται ο όρος «υπακρωμιακό σύνδρομο πόνου», καθώς δεν ευθύνεται πάντα μόνο η μηχανική «πρόσκρουση», αλλά ένας συνδυασμός παραγόντων που επηρεάζουν την περιοχή.

Πώς η υπακρωμιακή προστριβή προκαλεί πόνο στον ώμο

Στο σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής ο υπακρωμιακός χώρος – η περιοχή ανάμεσα στην κεφαλή του βραχιονίου και στο ακρώμιο – γίνεται λειτουργικά «στενός», με αποτέλεσμα οι τένοντες του στροφικού πετάλου και ο υπακρωμιακός θύλακος να δέχονται αυξημένη πίεση κάθε φορά που σηκώνετε το χέρι. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες όπως αλλαγές στο σχήμα του ακρωμίου, υπερτροφία μαλακών μορίων, αλλά και σε λειτουργικούς λόγους, όπως διαταραχή της κίνησης της ωμοπλάτης, μυϊκή ανισορροπία ή επαναλαμβανόμενη χρήση του ώμου σε κινήσεις πάνω από το κεφάλι (εργασία, αθλήματα ρίψεων ή κολύμβηση).

Οι ασθενείς περιγράφουν συνήθως πόνο στην έξω–πρόσθια επιφάνεια του ώμου όταν σηκώνουν το χέρι στο πλάι ή μπροστά, συχνά με «επώδυνο τόξο» – δηλαδή πόνο σε ένα συγκεκριμένο τμήμα της τροχιάς, συνήθως μεταξύ περίπου 60° και 120° ανύψωσης. Ο πόνος μπορεί να είναι πιο έντονος σε δραστηριότητες όπως ντύσιμο, άρση ή μεταφορά αντικειμένων, αθλήματα πάνω από το κεφάλι και σε ορισμένες περιπτώσεις τη νύχτα. Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση (ειδικές δοκιμασίες για υπακρωμιακό πόνο) και, όταν χρειάζεται, σε απεικονιστικό έλεγχο για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις και να εκτιμηθεί η κατάσταση των τενόντων.

Από τον πόνο στην ενδυνάμωση

Στο σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής ο ρόλος της φυσικοθεραπείας είναι κεντρικός, καθώς οι σύγχρονες οδηγίες δίνουν έμφαση στη συντηρητική αντιμετώπιση με άσκηση και εκπαίδευση και όχι σε άμεσο χειρουργείο αποσυμπίεσης. Ένα οργανωμένο πρόγραμμα στοχεύει αρχικά στη μείωση του πόνου, με προσαρμογές στις δραστηριότητες, ήπιες τεχνικές ανακούφισης και κινήσεις μέσα σε ανεκτά όρια. Στη συνέχεια, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο της ωμοπλάτης, στην ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιών μυών του κορμού και σε επανεκπαίδευση του τρόπου με τον οποίο σηκώνετε και χρησιμοποιείτε το χέρι σας στην καθημερινότητα.

Παράλληλα, ο φυσικοθεραπευτής σας βοηθά να αναγνωρίσετε κινήσεις και στάσεις που «στενεύουν» τον υπακρωμιακό χώρο και να βρείτε εναλλακτικούς τρόπους εκτέλεσης των ίδιων εργασιών με λιγότερο ερεθισμό, τόσο στη δουλειά όσο και στο σπίτι ή στην άσκηση. Σταδιακά προστίθενται συγκεκριμένες ασκήσεις ευθυγράμμισης, ελέγχου της ωμοπλάτης και ενδυνάμωσης σε διαφορετικές γωνίες, με στόχο να αυξηθεί η ανοχή του ώμου σε κινήσεις πάνω από το κεφάλι χωρίς να «ξυπνά» ο πόνος. Η τακτική επανεκτίμηση και η προσαρμογή του προγράμματος στις ανάγκες και στους στόχους σας είναι καθοριστικές ώστε η αποκατάσταση να είναι ασφαλής, ρεαλιστική και λειτουργική.

Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα;
Πόνος στην έξω–πρόσθια πλευρά του ώμου όταν σηκώνετε το χέρι, επώδυνο τόξο κίνησης και μερικές φορές πόνος τη νύχτα όταν ξαπλώνετε στον ώμο
Τι προκαλεί το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής;
Συνήθως σχετίζεται με υπέρχρηση και επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι, διαταραχή της κίνησης της ωμοπλάτης, μυϊκή ανισορροπία ή ηλικιακές αλλοιώσεις.
Είναι το ίδιο με ρήξη στροφικού πετάλου;
Όχι, μπορεί να συνυπάρχουν, αλλά το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής αναφέρεται κυρίως στα συμπτώματα πόνου από τον υπακρωμιακό χώρο, με ή χωρίς ρήξη.
Ποιος είναι ο ρόλος της φυσικοθεραπείας;
Η φυσικοθεραπεία βοηθά στη μείωση του πόνου, στη βελτίωση της λειτουργίας της ωμοπλάτης και στην ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου, ώστε ο ώμος να αντέχει καλύτερα την κίνηση.
Είναι φυσιολογικό να πονάει μόνο σε ένα συγκεκριμένο ύψος;
Ναι, το λεγόμενο «επώδυνο τόξο» στη μέση της ανύψωσης του χεριού είναι χαρακτηριστικό εύρημα σε υπακρωμιακή προστριβή.
Τι μπορώ να κάνω μόνος μου για να βοηθήσω τον ώμο;
Να αποφεύγετε επαναλαμβανόμενες, επώδυνες κινήσεις πάνω από το κεφάλι, να οργανώσετε τον χώρο ώστε συχνές δουλειές να γίνονται πιο χαμηλά και να ακολουθείτε το πρόγραμμα ασκήσεων που σας έχει δοθεί.
Μπορεί το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής να γίνει χρόνιο;
Ναι, σε ορισμένους ανθρώπους τα συμπτώματα επιμένουν ή επανέρχονται αν δεν αντιμετωπιστούν οι παράγοντες φόρτισης και δεν ακολουθηθεί ένα σταθερό πρόγραμμα αποκατάστασης.