Τενοντίτιδα υπερακανθίου

ΤΕΝΟΝΤΙΤΙΔΑ ΥΠΕΡΑΚΑΝΘΙΟΥ

Η τενοντίτιδα υπερακανθίου είναι από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στον ώμο και αφορά τον τένοντα του υπερακανθίου, ενός από τους τέσσερις τένοντες του στροφικού πετάλου που βοηθούν να σηκώσετε το χέρι στο πλάι και να σταθεροποιήσετε την άρθρωση. Πρόκειται συνήθως για υπέρχρηση ή/και εκφυλιστική βλάβη, που εμφανίζεται συχνότερα μετά τη μέση ηλικία και σχετίζεται με επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι, αλλαγή στο φορτίο του ώμου ή συνδυασμό με υπακρωμιακό πόνο / σύνδρομο πρόσκρουσης. Ο πόνος εντοπίζεται κυρίως στην έξω–πρόσθια επιφάνεια του ώμου και συχνά επιδεινώνεται όταν σηκώνετε το χέρι, όταν φτάνετε σε ψηλά ράφια ή όταν ξαπλώνετε στο πλάι. Σήμερα συχνά χρησιμοποιείται ο όρος «rotator cuff related shoulder pain» για να περιγράψει το φάσμα των προβλημάτων του στροφικού πετάλου, μέσα στο οποίο ανήκει και η τενοντίτιδα υπερακανθίου, με τη συντηρητική αντιμετώπιση και τη φυσικοθεραπεία να έχουν κεντρικό ρόλο.

Τι συμβαίνει στον τένοντα

Ο υπερακάνθιος τένοντας περνά μέσα από τον υπακρωμιακό χώρο, ανάμεσα στην κεφαλή του βραχιονίου και το ακρώμιο, και δέχεται μεγάλες δυνάμεις κάθε φορά που σηκώνετε το χέρι στο πλάι. Με την πάροδο του χρόνου και με επαναλαμβανόμενη χρήση, μπορεί να εμφανίσει μικροτραυματισμούς, εκφυλιστικές αλλοιώσεις και ερεθισμό, που ονομάζονται τενοντοπάθεια ή τενοντίτιδα υπερακανθίου. Συχνά συνυπάρχει με υπακρωμιακό πόνο, καθώς ο τένοντας και ο θύλακος «στριμώχνονται» σε έναν σχετικά στενό χώρο, ιδίως όταν αλλάζει απότομα το φορτίο στον ώμο (νέα άσκηση, βαριά δουλειά, εργασία πάνω από το κεφάλι).

Οι ασθενείς συνήθως αναφέρουν πόνο όταν σηκώνουν το χέρι, ένα «επώδυνο τόξο» κάπου στη μέση της ανύψωσης, αδυναμία ή κόπωση στο κράτημα βάρους μπροστά ή στο πλάι και ενίοτε νυχτερινό πόνο στην πάσχουσα πλευρά. Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση και όταν χρειάζεται σε απεικονιστικό έλεγχο, κυρίως για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις και να εκτιμηθεί αν συνυπάρχει ρήξη. Η αντιμετώπιση είναι κατά κύριο λόγο συντηρητική, με εκπαίδευση, προσαρμογή δραστηριοτήτων και πρόγραμμα άσκησης που στοχεύει στην αποκατάσταση της ικανότητας του τένοντα να «αντέχει» το φορτίο, παρά μόνο στην ξεκούραση.

Πλάνο άσκησης για τενοντίτιδα υπερακανθίου

Στην τενοντίτιδα υπερακανθίου, ο στόχος της φυσικοθεραπείας δεν είναι απλώς να «ηρεμήσει» ο πόνος, αλλά να ανακτήσει ο τένοντας την ικανότητα να αντέχει τις καθημερινές και αθλητικές απαιτήσεις. Στα αρχικά στάδια δίνεται έμφαση στην εκπαίδευση για το τι συμβαίνει στον ώμο, στην προσαρμογή των δραστηριοτήτων που ερεθίζουν τον πόνο (π.χ. συνεχείς κινήσεις πάνω από το κεφάλι) και σε ήπιες, ελεγχόμενες κινήσεις μέσα σε ανεκτό εύρος. Προοδευτικά, το πρόγραμμα εμπλουτίζεται με ασκήσεις κινητικότητας, έλεγχο της ωμοπλάτης και στοχευμένη ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιών μυών του κορμού, ώστε ο ώμος να διαχειρίζεται καλύτερα το φορτίο χωρίς να αναπαράγεται ο πόνος.

Ένα καλά δομημένο πρόγραμμα άσκησης προχωρά βήμα-βήμα: αρχικά σε χαμηλά φορτία, με ισομετρικές ή ήπιες δυναμικές ασκήσεις, στη συνέχεια με προοδευτική αύξηση αντίστασης και εύρους κίνησης και τελικά με λειτουργικές ασκήσεις που μοιάζουν με τις κινήσεις της δουλειάς ή του αθλήματος. Ο φυσικοθεραπευτής σας βοηθά επίσης να βρείτε τρόπους να οργανώσετε τον χώρο σας (ύψος πάγκων, ραφιών, συχνές δουλειές) και να εντάξετε ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα ασκήσεων στο σπίτι, ώστε να υπάρχει συνέπεια. Σε αρκετές περιπτώσεις, με σωστή καθοδήγηση και χρόνο, ο πόνος μειώνεται, η κίνηση βελτιώνεται και ο ώμος μπορεί να επιστρέψει σε υψηλότερα επίπεδα φόρτισης χωρίς την ανάγκη επεμβατικής θεραπείας.

Τι είναι η τενοντίτιδα υπερακανθίου;
Είναι φλεγμονή ή τενοντοπάθεια του τένοντα του υπερακανθίου, ενός από τους τένοντες του στροφικού πετάλου, που προκαλεί πόνο όταν σηκώνετε το χέρι.
Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα;
Πόνος στην έξω–πρόσθια πλευρά του ώμου, επώδυνο τόξο κατά την ανύψωση του χεριού, αδυναμία στο κράτημα βάρους και ενίοτε νυχτερινός πόνος.
Πώς προκαλείται συνήθως η τενοντίτιδα υπερακανθίου;
Συχνά προκύπτει από επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι ή απότομη αύξηση στη χρήση του ώμου, σε συνδυασμό με εκφυλιστικές αλλοιώσεις του τένοντα.
Πρέπει να σταματήσω εντελώς τη χρήση του ώμου;
Όχι, συνήθως προτείνεται προσαρμογή και όχι πλήρης αποχή· η ελεγχόμενη κίνηση και η προοδευτική άσκηση είναι σημαντικό μέρος της θεραπείας.
Πόσο διαρκεί συνήθως η αποκατάσταση;
Η βελτίωση είναι σταδιακή σε διάστημα αρκετών εβδομάδων έως μηνών, ανάλογα με τη διάρκεια των συμπτωμάτων και τη συνέπεια στο πρόγραμμα ασκήσεων.
Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία;
Μειώνει τον πόνο, βελτιώνει την κίνηση και ενδυναμώνει το στροφικό πέταλο και την ωμοπλάτη, ώστε ο ώμος να αντέχει καλύτερα το φορτίο.
Είναι χρήσιμες οι ασκήσεις ενδυνάμωσης;
Ναι, η προοδευτική ενδυνάμωση του υπερακανθίου και των γύρω μυών είναι βασικό στοιχείο της σύγχρονης, τεκμηριωμένης αντιμετώπισης.
Πρέπει να αποφεύγω εντελώς τις κινήσεις πάνω από το κεφάλι;
Στην αρχή συνήθως τις περιορίζουμε ή τις τροποποιούμε· αργότερα τις επανεισάγουμε προοδευτικά μέσα από ασφαλείς ασκήσεις.