Κάταγμα έσω/έξω σφυρού

ΚΑΤΑΓΜΑ ΕΣΩ /ΕΞΩ ΣΦΥΡΟΥ

Το κάταγμα έσω ή έξω σφυρού αφορά τα οστικά «εξογκώματα» στον αστράγαλο, δηλαδή τα σημεία που σχηματίζουν τη σταθερότητα της ποδοκνημικής. Το έσω σφυρό βρίσκεται στην εσωτερική πλευρά και το έξω σφυρό στην εξωτερική. Ένα τέτοιο κάταγμα μπορεί να συμβεί μετά από στραβοπάτημα πτώση δυνατό γύρισμα του ποδιού ή άμεσο χτύπημα. Μερικές φορές τραυματίζεται μόνο η μία πλευρά και άλλες φορές και οι δύο, κάτι που επηρεάζει το πόσο σταθερός είναι ο αστράγαλος στην αρχή.
Μετά τον τραυματισμό ο στόχος είναι να επανέλθει βήμα βήμα η ασφάλεια στο περπάτημα και να αποφευχθούν δυσκαμψία αδυναμία και αίσθημα αστάθειας. Η πορεία ακολουθεί τις ιατρικές οδηγίες, ειδικά για το πόσο μπορείτε να πατάτε το πόδι στην αρχή και χτίζεται με αποκατάσταση που δουλεύει κίνηση δύναμη ισορροπία και έλεγχο σε καθημερινές κινήσεις όπως σήκωμα από καρέκλα περπάτημα στο σπίτι και σκάλες.

Πρήξιμο μελανιές και πόνος στον αστράγαλο

Μετά από κάταγμα έσω ή έξω σφυρού είναι συχνό να υπάρχει πόνος γύρω από τον αστράγαλο, πρήξιμο και μελανιές που μπορεί να απλώνονται προς το πέλμα. Πολλοί δυσκολεύονται να σταθούν ή να περπατήσουν, ειδικά στην αρχή, γιατί το πάτημα μοιάζει ανασφαλές και το πόδι «δεν εμπιστεύεται» το βάρος. Συχνά ενοχλεί περισσότερο όταν προσπαθείτε να κάνετε μικρές αλλαγές κατεύθυνσης, να πατήσετε σε ανώμαλο έδαφος ή να σηκωθείτε γρήγορα από καρέκλα.
Ανάλογα με το κάταγμα μπορεί να υπάρχει γύψος ή νάρθηκας ή να έχει προηγηθεί σταθεροποίηση. Όταν μειώνεται η ακινητοποίηση είναι φυσιολογικό να νιώθετε δυσκαμψία στον αστράγαλο και ένα «σφίξιμο» στο πέλμα ή στην γάμπα, γιατί οι ιστοί έχουν μείνει ήσυχοι για κάποιο διάστημα. Η αποκατάσταση στοχεύει να επιστρέψει σταδιακά η κίνηση και να δυναμώσουν οι μύες που στηρίζουν τον αστράγαλο ώστε το περπάτημα να γίνεται πιο σταθερό χωρίς κουτσάμα. Παράλληλα δουλεύεται η ισορροπία γιατί μετά από τέτοιους τραυματισμούς είναι συχνό να υπάρχει αίσθημα αστάθειας όταν πατάτε σε διαφορετικές επιφάνειες ή όταν κινείστε πιο γρήγορα.
Αν εμφανιστεί έντονο μούδιασμα στα δάχτυλα, το πόδι γίνει πολύ κρύο ή αλλάξει χρώμα ή ο πόνος ανέβει απότομα σε σχέση με πριν χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό.

Αποκατάσταση βήμα βήμα

Στην αρχή δίνεται έμφαση στην ασφάλεια. Μαθαίνετε να κινείστε σωστά με πατερίτσες ή Π, να σηκώνεστε και να κάθεστε χωρίς βιασύνη και να κάνετε μικρές διαδρομές στο σπίτι με σταθερό ρυθμό. Παράλληλα δουλεύονται ήπιες κινήσεις σε δάχτυλα γόνατο και ισχίο ώστε να μην «πιάσουν» άλλα σημεία επειδή προστατεύετε το πόδι.
Στη συνέχεια όταν επιτρέπεται περισσότερο πάτημα ξεκινά πιο οργανωμένη δουλειά στον αστράγαλο. Μπαίνουν ασκήσεις κινητικότητας με στόχο να επιστρέψει το φυσιολογικό εύρος, ενδυνάμωση σε γάμπα και πέλμα και εκπαίδευση ισορροπίας σε ασφαλείς θέσεις. Τέλος περνάτε σε πιο λειτουργικές δοκιμασίες όπως μεγαλύτερες αποστάσεις, ήπιο ανέβασμα σκάλας, αλλαγές κατεύθυνσης και σταδιακή επιστροφή σε δραστηριότητες που απαιτούν πιο γρήγορο βηματισμό. Η πρόοδος γίνεται με κριτήριο να νιώθετε το πόδι πιο σταθερό και να μην υπάρχει έντονη επιβάρυνση την επόμενη μέρα.

Τι είναι το έσω και τι το έξω σφυρό;
Είναι τα οστικά σημεία δεξιά και αριστερά του αστραγάλου που βοηθούν να κρατιέται σταθερή η ποδοκνημική. Όταν τραυματιστεί ένα από αυτά το πάτημα μπορεί να γίνει πιο ανασφαλές μέχρι να προχωρήσει η ανάρρωση.
Γιατί πρήζεται τόσο ο αστράγαλος μετά το κάταγμα;
Το πρήξιμο είναι φυσιολογική αντίδραση του σώματος μετά από τραυματισμό και μπορεί να αυξάνεται όταν το πόδι μένει κάτω για ώρα. Συνήθως βοηθούν μικρά διαλείμματα, ξεκούραση με το πόδι πιο ψηλά και ήπιες κινήσεις που έχουν επιτραπεί.
Είναι φυσιολογικές οι μελανιές στο πέλμα;
Ναι μπορεί να εμφανιστούν και να «κατεβαίνουν» προς το πέλμα επειδή το αίμα και τα υγρά μετακινούνται με τη βαρύτητα. Αν όμως συνοδεύονται από έντονο μούδιασμα ή κρύο πόδι χρειάζεται έλεγχος.
Πότε θα αρχίσει να επανέρχεται η κίνηση στον αστράγαλο;
Εξαρτάται από τις οδηγίες που έχετε και από το αν υπήρχε ακινητοποίηση. Συνήθως ξεκινά με μικρές κινήσεις μέσα σε ασφαλή όρια και χτίζεται σταδιακά ώστε να μην ερεθίζεται το σημείο την επόμενη μέρα.
Γιατί νιώθω αστάθεια όταν πάω να αλλάξω κατεύθυνση;
Μετά από κάταγμα ο αστράγαλος χάνει προσωρινά μέρος του ελέγχου και της «αίσθησης θέσης» που μας κρατά σταθερούς. Με ισορροπία και επανεκπαίδευση βήματος η σταθερότητα επιστρέφει πιο σίγουρα.
Πώς καταλαβαίνω ότι προχωράω σωστά;
Συνήθως προχωράτε καλά όταν κάνετε περισσότερα βήματα με λιγότερη κούραση, όταν μειώνεται το πρήξιμο μέσα στη μέρα και όταν ο αστράγαλος «ηρεμεί» πιο γρήγορα μετά από δραστηριότητα. Καλό σημάδι είναι και όταν οι αλλαγές κατεύθυνσης γίνονται πιο ήρεμα.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική καθοδήγηση;
Αν εμφανιστεί έντονο μούδιασμα, το πόδι γίνει κρύο ή αλλάξει χρώμα, ο πόνος ανέβει απότομα ή προκύψει κάτι που σας ανησυχεί σημαντικά καλό είναι να ζητήσετε άμεσα οδηγίες. Είναι προτιμότερο να ελεγχθεί νωρίς κάτι που δεν σας φαίνεται φυσιολογικό.