Αρθροπλαστική γόνατος

ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

Η αρθροπλαστική γόνατος είναι χειρουργική επέμβαση κατά την οποία μέρος ή ολόκληρη η φθαρμένη άρθρωση αντικαθίσταται με τεχνητά εμφυτεύματα, με στόχο να μειωθεί ο πόνος και να βελτιωθεί η λειτουργικότητα. Συνήθως προτείνεται σε άτομα με προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα ή άλλες εκφυλιστικές βλάβες, όταν ο πόνος και η δυσκαμψία περιορίζουν την καθημερινότητα, παρά τη συντηρητική αντιμετώπιση με φάρμακα, άσκηση και φυσικοθεραπεία.

Μετά την αρθροπλαστική γόνατος, η φυσικοθεραπεία είναι ουσιαστικό μέρος της πορείας, καθώς βοηθά να επανέλθει η κίνηση, να ενδυναμωθεί το πόδι και να βελτιωθεί ο τρόπος βάδισης. Η διαδικασία αποκατάστασης είναι σταδιακή και προσαρμόζεται στις ανάγκες και στις δυνατότητες του κάθε ανθρώπου, με στόχο ένα γόνατο που πονά λιγότερο και επιτρέπει πιο άνετες δραστηριότητες στην καθημερινή ζωή.

Τι αλλάζει στην άρθρωση

Κατά την αρθροπλαστική γόνατος, ο χειρουργός αφαιρεί τα φθαρμένα τμήματα του χόνδρου και του οστού από το κάτω άκρο του μηριαίου και το πάνω τμήμα της κνήμης και τα αντικαθιστά με μεταλλικά και πλαστικά εμφυτεύματα που αναπαράγουν την επιφάνεια ολίσθησης της άρθρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις αντικαθίσταται και η οπίσθια επιφάνεια της επιγονατίδας. Ο στόχος είναι να αναδημιουργηθεί μια όσο γίνεται ομαλή επιφάνεια, να βελτιωθεί ο άξονας του ποδιού και να μειωθούν τα ερεθίσματα που προκαλούν πόνο στην άρθρωση.

Στις πρώτες ημέρες μετά την επέμβαση, οι περισσότεροι ασθενείς ξεκινούν ήπιες ασκήσεις και βάδιση με βοήθεια, υπό επίβλεψη ιατρικού και φυσικοθεραπευτικού προσωπικού. Σταδιακά, ο στόχος είναι να αυξηθεί το εύρος κίνησης της κάμψης και της έκτασης, να δυναμώσουν ο τετρακέφαλος και οι γλουτιαίοι, να βελτιωθεί η ισορροπία και ο έλεγχος και να μειώνεται η εξάρτηση από βοηθήματα όπως βακτηρίες. Ο συνολικός χρόνος βελτίωσης μπορεί να διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά συνήθως η πρόοδος είναι εμφανής μέσα στους πρώτους μήνες, με συνεχή κέρδη σε άνεση και λειτουργικότητα όταν υπάρχει συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης.

Πρώτα βήματα αποκατάστασης

Η φυσικοθεραπεία γύρω από την αρθροπλαστική γόνατος χωρίζεται πρακτικά σε δύο φάσεις: την προεγχειρητική προετοιμασία και τη μετεγχειρητική αποκατάσταση. Πριν από την επέμβαση, η ενδυνάμωση του τετρακέφαλου, των γλουτιαίων και των μυών γύρω από την ποδοκνημική, καθώς και η εξάσκηση σε βασικές δραστηριότητες όπως η μετακίνηση από καθιστή σε όρθια θέση, μπορούν να βοηθήσουν το άτομο να μπει στο χειρουργείο σε καλύτερη φυσική κατάσταση. Αυτό συνήθως διευκολύνει τα πρώτα βήματα μετά την επέμβαση και συμβάλλει σε πιο ομαλή πορεία ανάρρωσης.

Μετά την αρθροπλαστική γόνατος, το πρόγραμμα αποκατάστασης προσαρμόζεται σταδιακά. Στην αρχή δίνεται έμφαση στην ασφαλή βάδιση με βοηθήματα, στον έλεγχο του πόνου και του οιδήματος και στην ήπια ενεργητική ή υποβοηθούμενη κίνηση. Στη συνέχεια, εντάσσονται πιο στοχευμένες ασκήσεις ενδυνάμωσης, ισορροπίας και εκπαίδευσης βάδισης σε διαφορετικά περιβάλλοντα, με στόχο την αυτονομία στις καθημερινές δραστηριότητες. Για ορισμένα άτομα, η επιστροφή σε πιο απαιτητικές δραστηριότητες όπως παρατεταμένο περπάτημα, ήπια άσκηση ή συγκεκριμένα χόμπι, γίνεται σταδιακά και με σαφή κριτήρια, ώστε το γόνατο να φορτίζεται με ασφάλεια.

Υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία για να γίνει αρθροπλαστική γόνατος;
Δεν υπάρχει αυστηρό όριο, αλλά λαμβάνονται υπόψη η ηλικία, η γενική υγεία, η φθορά της άρθρωσης και οι λειτουργικές ανάγκες του ατόμου.
Πότε ξεκινά η φυσικοθεραπεία μετά την αρθροπλαστική γόνατος;
Συνήθως ξεκινά πολύ νωρίς, ακόμη και μέσα στο νοσοκομείο, με απλές ασκήσεις και μικρές αποστάσεις βάδισης με βοήθεια.
Θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσω βακτηρίες ή άλλο βοήθημα;
Τις πρώτες εβδομάδες οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν βακτηρίες ή περιπατητήρα και στη συνέχεια τα μειώνουν σταδιακά καθώς βελτιώνεται η σταθερότητα.
Πόσος χρόνος χρειάζεται μέχρι να μπορώ να περπατάω πιο άνετα;
Πολλοί ασθενείς βλέπουν σημαντική βελτίωση στο περπάτημα στους πρώτους μήνες, αν και η συνολική πορεία είναι διαφορετική για κάθε άνθρωπο.
Πότε μπορώ να επιστρέψω στην οδήγηση;
Η οδήγηση επιτρέπεται όταν έχετε επαρκή έλεγχο στο πόδι και στα φρένα ο χρόνος αυτός καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό ανάλογα με την εξέλιξη.
Ποιες ασκήσεις είναι πιο χρήσιμες στο σπίτι;
Συνήθως προτείνονται απλές ασκήσεις κάμψης και έκτασης, ενδυνάμωσης του τετρακέφαλου και ασκήσεις ισορροπίας, πάντα όπως σας τις έχει δείξει ο φυσικοθεραπευτής.
Μπορώ να γυμνάζομαι ξανά μετά την αρθροπλαστική γόνατος;
Συνήθως επιτρέπονται ήπιες δραστηριότητες όπως περπάτημα, στατικό ποδήλατο ή κολύμβηση, όταν το γόνατο είναι σταθερό και δεν εμφανίζεται πόνος με την άσκηση.