Σημεία πυροδότησης πόνου (trigger points)

ΣΗΜΕΙΑ ΠΥΡΟΔΟΤΗΣΗΣ ΠΟΝΟΥ (TRIGGER POINTS)

Τα σημεία πυροδότησης πόνου (trigger points) είναι μικρές ευαίσθητες περιοχές μέσα σε έναν μυ όπου δημιουργείται έντονη τάση και όταν πιέζονται μπορούν να προκαλέσουν τοπικό πόνο ή πόνο που «αντανακλά» σε άλλη περιοχή. Συχνά σχετίζονται με παρατεταμένη στάση, επαναλαμβανόμενες κινήσεις, έλλειψη κίνησης ή περιόδους αυξημένου στρες και πολλοί άνθρωποι τα περιγράφουν σαν «κόμπους» ή «σφίξιμο» μέσα στον μυ που δεν χαλαρώνει εύκολα. Στο φυσικοθεραπευτήριο το ενδιαφέρον δεν είναι μόνο να εντοπιστεί το ίδιο το σημείο αλλά να κατανοηθεί γιατί ο συγκεκριμένος μυς υπερέχει σε ένταση στην καθημερινότητά σας και πώς μπορείτε με ασκήσεις, καλύτερη οργάνωση της μέρας και τεχνικές χαλάρωσης να μειώσετε την τάση και τον πόνο.

Τι είναι τα σημεία πυροδότησης πόνου

Τα σημεία πυροδότησης πόνου εμφανίζονται συχνά σε μύες που δουλεύουν παραπάνω από όσο αντέχουν στην καθημερινότητα όπως στους αυχενικούς και στους μυς των ώμων σε δουλειά γραφείου στους μυς της ωμοπλάτης όταν κάνετε πολλές κινήσεις με τα χέρια μπροστά ή πάνω από το κεφάλι στους γλουτούς και στη λεκάνη όταν κάθεστε ή στέκεστε πολλή ώρα και στις γάμπες όταν περπατάτε ή στέκεστε για πολλές ώρες, ενώ όταν πιέζονται αυτά τα σημεία μπορεί να νιώθετε έναν οξύ πόνο που καμιά φορά «φεύγει» προς το κεφάλι, τον ώμο ή το χέρι ή προς το ισχίο και το πόδι κάτι που εξηγεί γιατί μερικές φορές νιώθετε πόνο σε μια περιοχή παρότι η κύρια ένταση βρίσκεται αλλού· η παρουσία trigger points δεν σημαίνει ότι ο μυς είναι κατεστραμμένος αλλά ότι βρίσκεται σε μια κατάσταση αυξημένης τάσης και ευαισθησίας και αυτό συνήθως σχετίζεται με συνδυασμό παραγόντων όπως λίγες αλλαγές στάσης μέσα στη μέρα, πολλές συνεχόμενες ώρες σε οθόνη, ξαφνική αύξηση δραστηριότητας χωρίς προετοιμασία ή περίοδοι άγχους όπου οι μύες «δουλεύουν» περισσότερο από όσο καταλαβαίνετε, γι’ αυτό στη φυσικοθεραπεία δεν περιοριζόμαστε μόνο στη χειροπρακτική ή σε πιέσεις πάνω στο σημείο αλλά δίνουμε σημασία στο πώς κάθεστε, πώς στέκεστε και πώς οργανώνετε τις κινήσεις σας, σε ασκήσεις διάτασης και ήπιας ενδυνάμωσης για τους συγκεκριμένους μύες και σε σταδιακή αύξηση της κίνησης που αντέχετε ώστε το σώμα να μοιράζει καλύτερα τη δουλειά του και τα σημεία πυροδότησης να ερεθίζονται λιγότερο στην πράξη.

Μικρές παύσεις κίνησης για πιο ήρεμους μύες

Στην καθημερινότητα τα trigger points συχνά θυμίζουν την παρουσία τους προς το τέλος μιας απαιτητικής μέρας όταν ο αυχένας βαραίνει, οι ώμοι σφίγγουν ή οι γλουτοί πονάνε μετά από πολύωρο κάθισμα οπότε έχει αξία να οργανώνετε μικρές παύσεις κίνησης μέσα στη μέρα αντί να περιμένετε να «σφίξει» τελείως η περιοχή για να αντιδράσετε· χρήσιμες στρατηγικές είναι να αλλάζετε συχνά θέση στο γραφείο, να σηκώνεστε για λίγα βήματα, να κάνετε σύντομα διατάσεις για τις περιοχές που ξέρετε ότι «μαζεύουν» πιο εύκολα και να αποφεύγετε να συγκεντρώνετε όλες τις απαιτητικές δουλειές της ημέρας σε ένα συνεχόμενο χρονικό διάστημα. Επίσης βοηθά να αναγνωρίσετε μικρά σημάδια έντασης όπως αίσθημα βάρους ή ήπιο τράβηγμα και να τα χρησιμοποιήσετε σαν υπενθύμιση για ένα μικρό διάλειμμα κίνησης ή για λίγες ασκήσεις που σας έχει δείξει ο θεραπευτής σας αντί να περιμένετε μόνο τον έντονο πόνο.

Τι είναι ακριβώς τα trigger points;
Πρόκειται για μικρές περιοχές μέσα στον μυ όπου έχει συγκεντρωθεί έντονη τάση και ευαισθησία με αποτέλεσμα όταν τις πιέζετε να νιώθετε πόνο τοπικά ή και σε κάποια άλλη περιοχή. Δεν είναι κάτι «ξένο» μέσα στον μυ αλλά μια μορφή μυικής υπερέντασης που μπορεί να βελτιωθεί με σωστή κίνηση, ασκήσεις και τεχνικές χαλάρωσης.
Γιατί νιώθω σαν «κόμπους» στους μύες μου;
Οι «κόμποι» που ψηλαφείτε είναι συχνά περιοχές όπου οι μυικές ίνες παραμένουν σε συνεχή σύσπαση και γίνονται πιο ευαίσθητες στην αφή. Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν ένας μυς δουλεύει για πολύ ώρα χωρίς διάλειμμα ή όταν δεν προλαβαίνει να ξεκουραστεί ανάμεσα σε έντονες δραστηριότητες.
Μπορούν τα trigger points να προκαλέσουν πόνο μακριά από το σημείο τους;
Ναι κάποια trigger points έχουν χαρακτηριστικά μοτίβα αντανακλώμενου πόνου για παράδειγμα από τον αυχένα προς το κεφάλι ή από τον γλουτό προς το πόδι. Γι’ αυτό μερικές φορές ο πόνος που νιώθετε στον ώμο ή στο χέρι μπορεί να σχετίζεται με μυ που βρίσκεται πιο κοντά στη σπονδυλική στήλη ή στην ωμοπλάτη.
Φεύγουν ποτέ εντελώς τα trigger points;
Σε αρκετούς ανθρώπους τα συμπτώματα μειώνονται σημαντικά όταν βελτιωθεί η κίνηση του σώματος, δυναμώσουν οι σχετικοί μύες και περιοριστούν οι παράγοντες που τους επιβαρύνουν. Ακόμη και αν κάποια ευαισθησία παραμείνει σε βαθμό που δεν επηρεάζει την καθημερινότητά σας θεωρούμε ότι η κατάσταση είναι ουσιαστικά ελεγχόμενη.
Πρέπει να αποφεύγω την άσκηση όταν πονάνε αυτά τα σημεία;
Δεν είναι απαραίτητο να σταματήσετε κάθε μορφή άσκησης εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική οδηγία. Συνήθως προσαρμόζουμε την ένταση και το είδος της δραστηριότητας ώστε οι μύες να συνεχίσουν να κινούνται χωρίς να προκαλείται έντονη έξαρση και παράλληλα δουλεύουμε με πιο στοχευμένες ασκήσεις για τις επιβαρυμένες περιοχές.
Μπορούν τα trigger points να σχετίζονται με το άγχος;
Ναι πολλές φορές σε περιόδους αυξημένου στρες οι μύες γύρω από αυχένα, ώμους και πλάτη τείνουν να σφίγγουν περισσότερο χωρίς να το καταλαβαίνετε κάτι που ευνοεί τη δημιουργία ή τη διατήρηση σημείων πυροδότησης πόνου. Γι’ αυτό δουλεύουμε συχνά και σε στρατηγικές χαλάρωσης πέρα από τις καθαρά σωματικές ασκήσεις.
Χρειάζεται πάντα κάποια ειδική θεραπεία για αυτά τα σημεία;
Ειδικές τεχνικές μπορεί να είναι χρήσιμες αλλά συνήθως δεν αρκούν από μόνες τους αν δεν αλλάξει και ο τρόπος που χρησιμοποιείτε το σώμα σας στη δουλειά και στην καθημερινότητα. Η καλύτερη προσέγγιση συνδυάζει χειροθεραπεία, ασκήσεις, οδηγίες για στάση και οργάνωση της μέρας σας.