Εκφυλιστική σπονδυλοαρθρίτιδα

ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

Με τον όρο εκφυλιστική σπονδυλοαρθρίτιδα περιγράφουμε συνήθως τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις τύπου “αρθρίτιδας” στη σπονδυλική στήλη, κυρίως στις μικρές αρθρώσεις της (facet joints) και συχνά σε συνδυασμό με αλλαγές στους μεσοσπονδύλιους δίσκους. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να συνδεθούν με πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα ή στη μέση που έρχονται και φεύγουν και συχνά επηρεάζονται από στάσεις όπως πολύωρο κάθισμα ή κινήσεις όπως σκύψιμο και στροφή. Η αποκατάσταση στο φυσικοθεραπευτήριο στοχεύει στη λειτουργικότητα: καλύτερη κίνηση, καλύτερη αντοχή στη στάση και πιο σταθερή καθημερινότητα με λιγότερες εξάρσεις.

Πόνος και δυσκαμψία στον αυχένα ή στη μέση

Η εκφυλιστική σπονδυλοαρθρίτιδα συνδέεται με σταδιακές αλλαγές στη σπονδυλική στήλη που επηρεάζουν κυρίως τις αρθρώσεις μεταξύ των σπονδύλων, τις λεγόμενες facet αρθρώσεις, όπου ο χόνδρος μπορεί να φθείρεται και να εμφανίζονται πόνος, δυσκαμψία και περιορισμός στην κίνηση. Συχνά συνυπάρχουν και εκφυλιστικές αλλαγές στους δίσκους που αυξάνουν το φορτίο στις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης και αυτό μπορεί να επηρεάζει το πώς “αντέχει” το σώμα σε στάσεις και δραστηριότητες μέσα στη μέρα. Πολλοί άνθρωποι έχουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις χωρίς έντονα συμπτώματα, όμως όταν εμφανιστεί ενόχληση συνήθως γίνεται πιο αισθητή με παρατεταμένο κάθισμα, ορθοστασία, σκύψιμο ή στροφές ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η ήπια κίνηση βοηθά να μειωθεί η δυσκαμψία.

Στη φυσικοθεραπεία οργανώνουμε την αποκατάσταση με βάση το τι σας περιορίζει πρακτικά: εργασία, οδήγηση, ύπνος, σκάλες, περπάτημα ή άρση αντικειμένων. Δίνουμε έμφαση στη σταδιακή επαναφορά της κίνησης, στην ενδυνάμωση και στην αντοχή που στηρίζει τη σπονδυλική στήλη στην καθημερινότητα καθώς και στη βελτίωση της στάσης και του ελέγχου κίνησης ώστε να μειώνονται οι εξάρσεις.

Σταθερότητα στην καθημερινή ρουτίνα

Ένα σημαντικό σημείο στην εκφυλιστική σπονδυλοαρθρίτιδα είναι ότι η εικόνα συνήθως δεν είναι γραμμική. Μπορεί να υπάρχουν περίοδοι που είστε καλύτερα και περίοδοι που ο πόνος ανεβαίνει μετά από μια πιο “φορτωμένη” εβδομάδα με πολλή δουλειά, οδήγηση ή κακή ποιότητα ύπνου. Εκεί βοηθά η σωστή στρατηγική: να μάθετε ποια είναι τα προσωπικά σας “όρια” και να τα ανεβάζετε σταδιακά χωρίς απότομες αυξομειώσεις. Παράλληλα σας καθοδηγούμε σε πρακτικές αλλαγές στο γραφείο, σε μικρά διαλείμματα κίνησης και σε τρόπους να μοιράζετε τη φόρτιση μέσα στη μέρα ώστε να μειώνεται η συσσώρευση δυσκαμψίας. Η στόχευση είναι να αποκτήσετε μεγαλύτερη αντοχή στη στάση και στην κίνηση και να αισθάνεστε ότι ελέγχετε καλύτερα τα επεισόδια και όχι ότι “σας ελέγχουν” αυτά.

Γιατί πονάω περισσότερο όταν κάθομαι πολύ ώρα;
Το πολύωρο κάθισμα μπορεί να αυξάνει τη δυσκαμψία και να φορτίζει συγκεκριμένες δομές, οπότε τα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα. Η λύση συνήθως είναι καλύτερη κατανομή μέσα στη μέρα και περισσότερη κίνηση σε μικρές δόσεις.
Είναι φυσιολογικό να έχω δυσκαμψία όταν σηκώνομαι;
Ναι, η δυσκαμψία είναι συχνή σε εκφυλιστικές αλλαγές και πολλές φορές βελτιώνεται όταν αρχίζετε να κινείστε.
Γιατί άλλες μέρες είμαι καλά και άλλες όχι;
Η εικόνα συχνά επηρεάζεται από το συνολικό φορτίο της εβδομάδας, τον ύπνο και το πόση ώρα μένετε σε ίδιες στάσεις. Γι’ αυτό δουλεύουμε με στρατηγική και όχι μόνο με “θεραπεία της στιγμής”.
Πρέπει να αποφεύγω τελείως το σκύψιμο και το σήκωμα;
Συνήθως όχι. Σας δείχνουμε πώς να τα κάνετε πιο ελεγχόμενα και πώς να ανεβάζετε σταδιακά την ανοχή ώστε να μη φοβάστε την κίνηση.
Χρειάζομαι απεικόνιση για να ξεκινήσω φυσικοθεραπεία;
Συχνά όχι. Ξεκινάμε με κλινική αξιολόγηση και αν υπάρχουν ενδείξεις ή επιμονή συμπτωμάτων συνεργαζόμαστε με τον ιατρό για το αν χρειάζεται απεικόνιση.
Γιατί πονάω σε στροφές ή όταν τεντώνομαι προς τα πίσω;
Σε εκφυλιστική αρθρίτιδα της σπονδυλικής στήλης, κινήσεις που φορτίζουν συγκεκριμένες αρθρώσεις μπορεί να ενοχλούν περισσότερο. Με έλεγχο κίνησης και σταδιακή ενδυνάμωση μειώνεται συχνά η ευαισθησία.
Τι μπορώ να κάνω όταν “πιάνει” η μέση ή ο αυχένας μου;
Συνήθως βοηθούν μικρές δόσεις κίνησης και αλλαγές στάσης μέσα στη μέρα αντί για πλήρη ακινησία, πάντα με βάση το δικό σας μοτίβο.
Πώς θα ξέρω ότι πάω καλύτερα;
Όταν μειώνονται οι εξάρσεις, αυξάνεται η αντοχή σε εργασία ή οδήγηση και η δυσκαμψία φεύγει πιο γρήγορα με κίνηση, αυτό είναι καλό σημάδι προόδου.